Veel mannen die zijn opgegroeid met een narcistische ouder merken dat heling na trauma vaak ingewikkeld en pijnlijk voelt.
In deze blog ontdek je waarom heling na trauma zo uitdagend en pijnlijk kan voelen en wat er tijdens dat proces met je kan gebeuren.
Veel mensen met trauma hebben het beeld dat heling iets magisch is, alsof ze plotseling het licht zien en alles daarna beter wordt.
Maar dat is verre van waar. In werkelijkheid is traumaheling een zwaar en langdurig proces waarin ze geconfronteerd worden met heel veel angst, onzekerheid en wanhoop. Het voelt eerder aan alsof ze weer alles herbeleven wat vroeger hun trauma heeft veroorzaakt. Een rouwproces waar geen eind aan lijkt te komen.
Dit is verwarrend, want we associëren heling met bevrijding, vreugde en verlichting van alles waar we al zo lang mee worstelen. Dat wordt ook vaak voorgespiegeld. Wanneer je dan echt met trauma heling aan de slag gaat, kom je er al snel achter dat het tegendeel het geval is. Traumaheling is pijnlijk, ellendig en langdurig.
Waarom traumaheling niet zacht voelt
Helen van trauma betekent dat je oude overlevingsstrategieën stap voor stap gaat loslaten. Die oude strategieën zijn overtuigingen die je vroeger hebt aangeleerd om veilig te blijven.
In de vorige blog schreef ik hierover. Zo kan het zijn dat je hebt geleerd dat extra lief zijn voor je narcistische ouder hielp om mishandeling of straf te voorkomen.
Of je slikte je emoties in, want dat zouden je ouders als vervelend ervaren en je ervoor straffen.
In je jeugd hielden deze strategieën je uit de problemen. Ze voorkwamen mishandeling en straf. Deze strategieën draag je al je hele leven bij je. Je kunt ze ook zien als “beschermers”. In mijn andere blogberichten heb ik over ze geschreven: de perfectionist, criticus en innerlijke drijver.
Wanneer je van je trauma gaat helen, betekent dat ook dat je heel veel dingen die ooit voor jou vertrouwd waren zult moeten loslaten.
Vroeger hebben ze je geholpen, maar nu houden ze je vast in dat trauma waarvan je wilt helen. Trauma houd je vast in een molen van overtuigingen uit het verleden die je niet langer dienen. Traumaheling betekent uit die molen stappen.
Verlies van controle
Maar wanneer je eenmaal uit die molen stapt, raakt je oude systeem in paniek.
Alles wat je voor je gevoel je hele leven veilig heeft gehouden, valt dan plotseling weg.
Je ervaart verlies van controle en voelt je enorm kwetsbaar, net als toen je dat kleine kind was.
Heling houdt in dat je stapsgewijs (want alles in één keer is veel te heftig) loslaat wat je vroeger gediend heeft, maar nu in het heden je leven ernstig beperkt.
Het voelt als een verlies van controle. Het is net alsof de vaste grond onder je voeten verdwijnt en je in een diepe, bodemloze put valt. Je hebt geen houvast, weet niet waar je heen gaat, hoe de toekomst eruit gaat zien — niks. In je “oude” leven was alles redelijk voorspelbaar voor je, maar nu, nu je die oude strategieën laat gaan, is alles vervreemd.
Je ervaart heling na trauma eerder als een vloek dan als een zegen. Je lichaam en hoofd zijn gevuld met angst, schuld, verwijt, boosheid en wanhoop. In het begin lijkt alles alleen maar erger te worden en je vraagt jezelf af: “Wat heeft dit allemaal voor zin? Ik had hier nooit aan moeten beginnen.”
Maar het is belangrijk om te beseffen dat al die pijn waar je op dat moment doorheen gaat geen teken is van terugval. Het is juist het eerste teken van herstel.
Wat er gebeurt tijdens heling na trauma
Je lichaam raakt vervuld met gevoelens van angst en paniek, want je denkt: waar gaat dit allemaal heen?
Wat volgt, is dat alles wat vroeger vertrouwd aanvoelde zich steeds meer van je gaat vervreemden. Niet alleen de wereld om je heen wordt steeds vreemder, maar ook jezelf.
Je gaat jezelf vragen stellen zoals: wie ben ik eigenlijk?
Al die “oude maskers”, zoals ik ze noem die je vroeger droeg, vallen weg.
Dat masker dat glimlachte, terwijl onder het masker het verdriet en de pijn verborgen bleven.
Of dat masker met dat aardige gezicht dat altijd voor iedereen klaarstond, terwijl eronder iemand leefde die zich continu voor anderen wegcijferde.
Het zijn oude identiteiten uit het verleden, bedoeld om je te beschermen en veilig te houden, die één voor één wegvallen. Daaronder zit de echte, authentieke jij. Maar omdat je die altijd voor de buitenwereld verborgen hebt gehouden, ben je daarvan vervreemd geraakt.
Het verleden dat aanvoelt als een oude jas
Je begint je anders te voelen, vervreemd van alles wat je altijd bekend was, maar je begrijpt niet waarom.
Je voelt dat je niet terug kunt naar wie je altijd was.
Je oude leven voelt aan alsof je een oude jas probeert aan te trekken die niet meer past.
Maar die nieuwe jas heb je nog niet.
Je vraagt je af of die wel gaat passen. Hoe ziet die eruit?
In je woedt een chaos. Je oude leven voelt niet meer als het jouwe, maar er is nog steeds iets in je dat probeert je daarnaar terug te trekken.
Diep van binnen ga je steeds meer beseffen dat je oude leven niet meer bij je past, maar tegelijkertijd vrees je de toekomst.
Want hoe ziet die er dan uit?
De fase waar je nu in zit, is dan ook geen fase van oplossing, maar van herkenning.
Herkenning dat het oude je niet langer dient.
Waarom heling na trauma pijn doet in plaats van rust geeft
Heling na trauma doet pijn omdat je afscheid neemt van “wat was”, maar ook van “wat had kunnen zijn”.
Eerst komt bij je het besef dat de oude strategieën uit het verleden die je veilig hielden, je al die tijd vast hebben gehouden in een leven dat nooit het jouwe was.
Maar dan komt ook de periode dat je terug gaat kijken op je leven.
Je gaat denken aan alle kansen die zich ooit bij je hebben aangediend en die je hebt laten gaan omdat je bang was om te falen.
Al die keren dat jij je hebt weggecijferd voor anderen.
Het besef komt dat je nooit echt hebt geleefd, nooit echt hebt genoten.
Alles wat je vroeger aan je voorbij hebt laten gaan, komt nooit meer terug.
De tijd kun je niet terugdraaien.
Je zult nooit kunnen ervaren hoe het is om een onbezorgde jeugd te hebben.
Dat besef doet pijn en dat kun je zien als een rouwproces.
Het geeft geen rust, maar veel verdriet en pijn.
Deze fase is in mijn beleving een van de zwaarste van de heling na trauma.
Mijn eigen proces van heling na trauma
Ik ben zelf door het hele proces heen gegaan.
Het begon toen ik me bewust werd dat er iets in mijn leven niet meer klopte.
Ik had het gevoel “vast” te zitten, als het ware in een soort hamsterwiel.
Ik noem dat rad “het rad der overtuigingen”.
Mijn oude overtuigingen (strategieën) hielden me vast in een onbevredigd bestaan.
Toen ik me bewust werd van mijn oude overtuigingen die me vroeger veilig hielden, begon ik ze één voor één onder de loep te nemen.
Dienden ze mij nog?
Nee. Ze hielden me vast in een leven dat ik helemaal niet wilde.
Ik was mijn oude leven beu en ik voelde dat er meer was.
Maar ik was bang om het oude los te laten en vreesde het onbekende, want daar had ik geen controle.
Toch besloot ik door de angst heen te gaan en stap voor stap al mijn oude strategieën die me altijd veilig hadden gehouden los te laten.
Wat zou er gebeuren?
Mijn wereld veranderde snel van vertrouwd en onder controle naar chaos en verlies.
Het voelde alsof alles om me heen begon in te storten.
En dat was ook zo.
Dingen die niet meer bij me pasten, begonnen weg te vallen.
Het gebeurde vanzelf, alsof het altijd de bedoeling was geweest.
Vasthouden aan het oude
Dat was doodeng. Ik vreesde de toekomst.
Iets in mij wilde vasthouden aan het oude, maar dat ging niet meer.
Maar het nieuwe had zich ook nog niet onthuld.
Er was maar één mogelijkheid: alles loslaten en denken: ‘We zien wel wat er gebeurt.‘
Het leerde me iets nieuws.
Loslaten was niet opgeven, maar het doorzien van de illusie van controle.
Langzaam maar zeker begon ik conflicten niet meer te vermijden, durfde ik mijn mening meer te verkondigen en voelde ik me niet meer verantwoordelijk voor de gevoelens van anderen.
Zo verdrong de waarheid mijn eigen zelfverloochening.
Grenzen stellen na trauma voelt vaak verkeerd
Vroeger had je waarschijnlijk helemaal geen grenzen.
Je liet mensen over je heen walsen en je als speelbal gebruiken.
Maar nu, nu je aan je herstel bent gaan werken, merk je dat je wel degelijk grenzen hebt.
Je durfde ze alleen nooit te laten zien.
Maar als je nog midden in het proces zit, loop je al snel tegen je eigen grens aan: schuld.
Wanneer je nu wel je grenzen aangeeft, merkt je omgeving dat.
Je zegt eerder “nee”, geeft sneller je mening en komt voor jezelf op.
Je oude omgeving is dat niet van je gewend en vaak wordt daar negatief op gereageerd, want: ‘Je bent veranderd, wat is er met je?’
Dan word je overspoeld met schuldgevoelens en net als vroeger ben je bang voor afwijzing.
Je bent bang voor reacties van de omgeving.
Dit zijn je oude “beschermers” die je willen terughalen naar je oude leven.
Hier wordt het belangrijk om niet meteen terug te vallen in je oude patronen.
Velen haken hierdoor af en veroordelen zichzelf.
Het voelt helemaal niet goed wat je doet en je gaat twijfelen of je wel de juiste keuzes hebt gemaakt.
Wanneer traumaheling niet zacht voelt, betekent dat niet dat je fout zit
Maar wees gerust. Ook dit is een fase die erbij hoort.
Het oude zal je lang proberen terug te halen naar wat bekend was door je schuldig te laten voelen, en angst blijft je metgezel.
Leer de schuld en angst herkennen, zonder ze meteen te zien als signalen dat je faalt.
Niet als signalen dat je faalt, maar dat je groeit en herstelt.
Wanneer je door dat proces heengaat, merk je vanzelf dat de intensiteit van schuld en angst steeds minder wordt. Het is er nog wel, maar overheerst niet langer je gedachten.
In de praktijk betekent dit dat je steeds minder onzin gaat tolereren.
Je wordt directer en eerlijker. Dat wil niet zeggen dat je verandert in een koude kikker.
Integendeel.
Je gaat juist meer voelen, meer voelen wat er in je eigen wereld omgaat in plaats van die van de ander.
Daardoor worden al je relaties veel authentieker en hechter.
Mensen weten nu wat ze aan je hebben.
Doordat je jezelf niet meer wegcijfert om aardig gevonden te worden, ben je echter.
Dat straal je uit.
Trauma heling voelt niet zacht, en dat is geen probleem
Alle pijn en ongemak als gevolg van heling na trauma zijn slechts een fase. Het is een langdurig en pijnlijk proces waarbij zachtheid kan volgen, maar niet afdwingbaar is.
Waar de één volop steun en begrip heeft vanuit de omgeving, staat de ander er alleen voor. Uiteindelijk zul je zelf de stappen moeten zetten, ook als je daarbij steun van anderen hebt.
Maar één ding is zeker: heling na trauma is pijnlijk.
Wie heling meet aan comfort, begrijpt het proces niet.
Echte heling:
- Schuurt
- Maakt je soms harder in plaats van zachter
- Zorgt dat je grenzen stelt waar mensen je ineens “arrogant” of “kil” vinden
- Haalt lagen weg waar je jarenlang op overleefde
En dát verwarren veel mensen met “achteruitgang”.
Herken je jezelf in dit verhaal?
Misschien herken je de patronen, maar weet je nog niet hoe je ze kunt doorbreken.
In een gratis kennismakingsgesprek kunnen we samen kijken waar jij tegenaan loopt en welke patronen jou nog steeds beïnvloeden.
→ Plan hier je gratis kennismakingsgesprek



