Vooral als je bent opgegroeid met een narcistische ouder, kan grenzen aangeven enorm moeilijk voelen. Iemand simpelweg ‘nee’ zeggen kan er al voor zorgen dat je met een enorm schuldgevoel blijft zitten.
Je probleem is niet dat je geen grenzen hebt.
Je probleem is dat je systeem heeft geleerd dat grenzen aangeven niet veilig is.
Mijn moeite met grenzen aangeven heeft er bijna mijn hele leven voor gezorgd dat ik me klein hield, de ander altijd gelijk gaf en discussies vermeed. Niet omdat ik geen grenzen had, maar omdat ik onbewust had geleerd dat het aangeven ervan gevaarlijk kon zijn.
In deze blog leg ik uit waarom grenzen aangeven zo moeilijk is als je bent opgegroeid met een narcistische ouder — en waarom dat niets met “te lief zijn” te maken heeft.
Herkenbaar? Lees ook mijn artikel over opgroeien met een narcistische ouder.
Dat had invloed op vrijwel alles, maar vooral op mijn relaties met anderen. Voor mannen die zijn opgegroeid met een narcistische ouder is grenzen aangeven op zijn zacht gezegd ongemakkelijk.
Het probleem is niet dat je geen grenzen hebt. Het probleem is dat het aangeven ervan conflict kan oproepen — en conflict kan voor jouw systeem nog steeds voelen als gevaar.
Waarom grenzen aangeven zo moeilijk is
Als je bent opgegroeid met een narcistische ouder, voelt grenzen aangeven vaak onmogelijk.
‘Je bent te lief voor me’ Hoe vaak heb je dat niet naar je hoofd geslingerd gekregen? En dan van die ene speciale vrouw aan wie jij je hart verloren had? Die vrouw van je dromen die zegt: ‘Je bent te goed voor mij’, ‘Je bent te lief’ en ‘Je verdient veel beter’. Je kijkt om je heen en je ziet mannen die zich respectloos naar vrouwen gedragen de een na de ander verslijten.
‘Misschien moet ik me dan ook maar zo gaan gedragen‘, en dan hoor je vaak voorbijkomen: “Vrouwen willen een klootzak.” Maar is dat wel zo? Ben je te lief, of is het je algehele gebrek aan grenzen dat je keer op keer in de gevreesde ‘friendshipzone‘ doet belanden?
Dit zie je vaak terug bij mannen die zichzelf continu wegcijferen in relaties.
Dat je ’te lief bent’ is onzin. Dat zeggen vrouwen tegen je omdat ze je niet willen kwetsen of boos maken. Dus dat is al 1 ding dat je los mag laten. Je kunt jezelf beter afvragen: “Ben ik zo aardig omdat ik dat werkelijk wil, of hoop ik er onbewust iets voor terug te krijgen?” Wees eens heel eerlijk met jezelf: waarom ben je zo aardig en sta je alijd voor ze klaar?
Conflict vermijden
Het is niet alleen je gebrek aan grenzen, of het aangeven daarvan, want je hebt ze wel. Het is de angst voor conflict als je je grenzen gaat aangeven.
Logisch, als je als kind geen grenzen mocht hebben en moest doen wat je opgelegd werd.
Maar dat kind ben je al heel lang niet meer.
Je bent nu een volwassen man die op zijn eigen benen staat.
Toch leeft dat bange kind nog in je voort en vermijd je conflict ten koste van alles.
De werkelijke reden gaat vaak dieper. Je bent misschien bang dat de ander boos wordt of je niet meer aardig vindt.
Maar wat betekent dat voor jou?
Voor een kind kan afwijzing betekenen dat je alleen komt te staan, kwetsbaar wordt en niet langer veilig bent.
Daardoor kan je systeem conflict nog steeds vermijden alsof er iets veel ernstigers op het spel staat dan alleen een meningsverschil.
De oorzaak ligt vaak in de jeugd
Zoals eerder aangegeven, ligt de oorzaak in de jeugd: geen grenzen durven aangeven na opgegroeid te zijn met een narcistische ouder.
Het is waarschijnlijk al vanaf zeer jonge leeftijd bijgebracht dat je niets te vertellen had, blindelings moest gehoorzamen en overal ja en amen op moest zeggen.
Deed je dat niet, dan was je stout en kreeg je straf.
Dus hield je je mond maar, uit angst voor de gevolgen.
Vervolgens word je volwassen, maar het patroon dat je als kind hebt ontwikkeld, is er nog steeds. Je verstand weet dat je volwassen bent, maar je systeem kan nog steeds reageren alsof je dat kwetsbare kind van toen bent.
Dit patroon begint vaak al vroeg en vormt de basis van hoe jij later in het leven functioneert.
Hier ga ik dieper op in bij de impact van een narcistische opvoeding.
Narcistische opvoeding programmeert een kind om zichzelf weg te cijferen
Als je opgroeit met een narcistische ouder, kan het aangeven van grenzen voor een kind al snel voelen alsof aan zichzelf denken egoïstisch is en behoeften en gevoelens niet belangrijk zijn.
Het kind wordt opgevoed als een soort dienaar voor de narcistische ouder.
In ruil voor voedsel en onderdak moet het kind alles doen wat van hem of haar verlangd wordt, zonder morren.
Daardoor leert een narcistische opvoeding een kind dat het niet belangrijk is en er uitsluitend voor een ander moet zijn.
Grenzen voelen daardoor als gevaar

Als je als kind leert dat je niet belangrijk bent en dat de gevoelens en behoeften van anderen altijd voorgaan, dan is het niet meer dan logisch dat je jezelf altijd inhoudt.
Grenzen heb je wel, maar je durft ze niet aan te geven omdat het nog steeds in je hoofd gegrift staat dat je daardoor in de problemen zou komen.
Als kind was je afhankelijk van je ouder. Je kon niet zomaar weg, voor jezelf zorgen of ergens anders veiligheid zoeken. Als een grens aangeven leidde tot boosheid, afwijzing, straf of negeren, kon dat voor jou voelen alsof je veiligheid in gevaar kwam.
Daarom leerde je systeem: aanpassen houdt me veilig. Een grens aangeven brengt risico met zich mee.
Ik heb dat namelijk zelf ervaren met mijn narcistische stiefmoeder. Ik was 5 jaar oud toen ze in mijn leven kwam en al snel stelde ze allerlei eisen: ik moest haar accepteren als mijn moeder en haar ook zo noemen.
Maar daar had ik moeite mee, en dat werd me niet in dank afgenomen.
Het gevolg was dat ze me dreigde terug te sturen naar mijn biologische moeder, die mij en mijn broer in een kindertehuis wilde stoppen.
Maar daar bleef het niet bij. Ze mishandelde me regelmatig, sloot me buiten op straat of op mijn kamer en negeerde me vervolgens dagenlang alsof ik niet bestond.
De enige manier om aan de mishandelingen en bedreigingen te ontsnappen was door alles te doen wat ze wilde en mezelf volledig aan haar over te geven.
Ik was doodsbang en had geen andere keus: alles accepteren, of gebukt blijven onder de mishandelingen.
Hoe een narcistische opvoeding je vermogen tot grenzen aangeven beïnvloedt
De wereld draaide om de ouder
Mijn wereld draaide vervolgens om de narcistische ouder. En zo is het met iedereen die een narcistische ouder had. Het was bukken of incasseren, een andere optie was er niet.
Je paste je leven aan uit pure noodzaak, om jezelf veilig te houden. Je deed er alles aan om te voorkomen dat je narcistische ouder boos op je werd en je vervolgens mishandelde.
De emotionele mishandeling was nog wel het ergste: het verbale geweld.
Als kind kon jij niet veilig de wereld ontdekken.
Je had onbewust één missie: voor je eigen veiligheid zorgen door je narcistische ouder te pleasen.
Emoties van het kind waren lastig of ongewenst
Een simpele zucht of geïrriteerde blik van je narcistische ouder was al genoeg om je tranen in te slikken wanneer je zei dat je ziek was en niet naar school kon.
En dan die keer dat je vertelde dat je gepest werd.
Dat werd al snel afgedaan als aanstellerij; er werd tegen je gezegd dat je een watje was en wat harder voor jezelf moest zijn.
Je werd uitgelachen en belachelijk gemaakt.
Dus voortaan hield je je mond maar.
Jouw emoties waren maar lastig — die maakten alleen maar alles erger.
Liefde was vaak voorwaardelijk
Je snakte naar liefde en erkenning.
Gewoon een ouder die er voor je was.
Die naar je luisterde en je serieus nam.
Die je troostte als je verdriet had en je geruststelde dat alles weer goed zou komen.
Maar niets daarvan was onvoorwaardelijk.
Daar moest je eerst iets voor doen; je moest het verdienen.
Daardoor leerde je als kind dat verbinding niet vanzelfsprekend was.
Je moest je aanpassen, gehoorzamen of jezelf wegcijferen om de relatie met je ouder zo veilig mogelijk te houden.
Dat deed je door dat brave kind te zijn dat alles deed voor zijn narcistische ouder en zich opofferde.
Was je vervelend of deed je iets wat je ouder niet leuk vond, dan was er ook geen liefde.
Het kind leert:
- Aanpassen aan de behoeften van anderen
- Het pleasen van de narcistische ouder in ruil voor erkenning en liefde
- Harmonie bewaren om te voorkomen dat het gestraft of mishandeld zou worden
- Zich aanpassen om veilig te blijven
Het belangrijke punt hierin is dat het kind níet leert:
“Ik mag ruimte innemen.”
Het leert:
“Ik ben te veel.”
Waarom grenzen aangeven vroeger onveilig was
Wat er gebeurde als je als kind grenzen aangaf
Als kind opgegroeid met een narcistische ouder voelde het vaak niet veilig om je grenzen aan te geven.
Misschien hield je je mond en paste je je aan.
Misschien werd je juist boos of opstandig.
Maar wat je reactie ook was: je leerde al snel dat voor jezelf opkomen gevolgen kon hebben.
Je vond alles goed, was het overal mee eens en hield verder je mond.
Want anders was je brutaal, egoïstisch, ondankbaar, en werd je grote mond afgestraft met slaag en bedreigingen.
Diep van binnen voelde je:
Boosheid
Je voelde boosheid in je opkomen. Gedachten gingen door je hoofd als: ‘Dat was helemaal niet waar’, ‘Het is niet eerlijk’ en ‘Ik heb niets misdaan!’
Die boosheid kon je nergens kwijt.
Soms sloeg die naar binnen, soms kwam die er bij anderen uit.
Op school kwam je daardoor regelmatig in de problemen. Vechtpartijen.
Dan werd je bestempeld als een kind met een agressieprobleem.
Maar niemand vroeg zich ooit af waar dat vandaan kwam.
Afwijzing
Het gevolg? Je werd vaak afgewezen en afgerekend op je gedrag. Daarmee werd opnieuw bevestigd wat je als kind misschien al was gaan geloven: dat er geen ruimte was voor jouw gevoelens.
Maar de gevoelens van boosheid en onbegrip bleven sluimeren.
Je kon ze niet kwijt omdat er toch nooit iemand naar je luisterde.
Dus je lontje was kort en een onschuldig grapje was vaak genoeg om je te laten ontploffen.
Schuldgevoel
Na je woede-uitbarstingen schaamde je je intens.
Je zag aan de reactie van anderen dat je buiten proportie was geweest en dat je reactie ver overtrokken was.
Had die ander echt iets misdaan? Was het echt zoals je dacht? Vast niet, maar zo voelde het wel. Je schaamt je niet alleen voor wat je hebt gedaan.
Je leert ook dat jouw boosheid blijkbaar het probleem is.: ‘Mijn reactie was zwaar overdreven, die ander verdiende dat niet.’
Manipulatie
Grenzen aangeven durf je niet. Maar je hebt natuurlijk wel behoeften.
Als je niet hebt geleerd om daar rechtstreeks voor uit te komen, ga je soms indirect proberen te krijgen wat je nodig hebt.
Pleasen is een bekende techniek: ‘Als ik het anderen naar de zin maak, vinden ze me aardig en krijg ik ook iets van hen gedaan.’
Als een ander iets doet wat je niet leuk vindt, ga je alles voor ze doen.
Daarmee hoop je dat ze het de volgende keer achterwege laten omdat jij zo aardig bent.
Zo hoef je niet voor jezelf op te komen en bereik je toch hetzelfde resultaat.
Wat leert je brein hiermee?
Grenzen aangeven = gevaar.
Dat patroon blijft actief als volwassene.
Hoe mannen zichzelf verliezen in relaties
Ja zeggen terwijl je nee voelt
Je merkt vooral in relaties dat het niet aangeven van grenzen erg moeilijk is.
Je bent bang dat als je een keer “nee” zegt, de ander boos op je wordt en dat het je vriendschap of relatie kost.
Jij past je wel aan.
Dit gedrag ontstaat niet zomaar, maar komt voort uit patronen die je vaak zelf niet eens doorhebt. Daarom is het essentieel om je eigen gedragspatronen te herkennen.
Conflicten vermijden
Dit alles doe je omdat je bang bent voor conflict, voor discussies.
Je vermijdt conflict omdat je bang bent dan niet meer aardig gevonden te worden, dat je er vrienden door kwijtraakt, dat je partner je er daardoor om verlaat.
Diep van binnen zit nog de ervaring uit je jeugd waarin conflict niet gewoon een meningsverschil betekende.
Conflict kon leiden tot straf, dreiging, mishandeling of afwijzing. Je systeem heeft daardoor geleerd dat conflict gevaarlijk is.
Altijd rekening houden met anderen
Om die exacte reden houd je altijd rekening met de gevoelens van anderen.
Jouw missie wordt ervoor te zorgen dat niemand boos op je wordt, teleurgesteld raakt of zich tegen je keert.
Je cijfert jezelf continu weg om de ander het zo comfortabel mogelijk te maken.
Oververantwoordelijkheid
Doordat je continu rekening houdt met anderen, heb je jezelf verantwoordelijk gemaakt voor de gevoelens en behoeften van anderen.
Je voelt je overal verantwoordelijk voor, ook voor de gevoelens en situaties waarin anderen zich bevinden.
Want als jij ervoor zorgt dat iedereen tevreden is, blijft de situatie voorspelbaar en voelt het veiliger. Een scheve blik, een kortaf antwoord of een snauw brengt je helemaal van slag.
Je denkt dan meteen: ‘Wat heb ik misdaan?’ — terwijl het in werkelijkheid niets met jou te maken heeft.
Veel mannen herkennen hierdoor:
- Uitputting
- Frustratie
- Maar niet weten waarom
Waarom grenzen aangeven nu nog steeds zo moeilijk voelt
Waarom grenzen aangeven zo moeilijk is na een narcistische opvoeding
Iemand “nee” moeten verkopen, al is het omdat je niet anders kunt, is al genoeg om je schuldig te voelen.
Dus wat doe je?
Je gaat meteen alles uitleggen en verklaren waarom je “nee” moet zeggen.
Daarmee hoop je op begrip van de ander, waardoor je schuldgevoel vermindert.
Maar echt grenzen aangeven omdat je jezelf op de eerste plaats zet is een heel ander verhaal. Want hoe ga je dat uitleggen?
Dat je nu eerst aan jezelf gaat denken?
Dan krijg je scheve reacties, wat je schuldgevoel vertienvoudigt.Je probeert de ander gerust te stellen omdat een simpele “nee” voor jou niet neutraal voelt.
Je systeem verwacht dat er iets kan gebeuren wanneer iemand teleurgesteld of boos op je raakt. Zolang jij je verantwoordelijk blijft voelen voor andermans gevoelens, zul je je altijd schuldig voelen als je iets moet zeggen wat ze niet leuk vinden.
Angst voor afwijzing
Wees eens eerlijk met jezelf. Waarom heb je echt zoveel moeite met grenzen aangeven? Het schuldgevoel is eigenlijk slechts een symptoom van iets veel groters: je angst om afgewezen te worden. Je denkt dat als je je grenzen gaat aangeven en vaker “nee” gaat zeggen, je dan niet meer aardig gevonden wordt. Iemand teleurstellen — ook een vriend — staat voor jou gelijk aan het einde van de vriendschap. Alles wat je doet door geen grenzen aan te geven, is aangedreven door je angst voor afwijzing.
Angst voor conflict
Het schuldgevoel is vaak niet het echte probleem.
Daaronder zit iets diepers: de angst voor wat er gebeurt als iemand jou afwijst, boos wordt of zich van je afkeert.
Grenzen aangeven staat bij jou gelijk aan de ander teleurstellen, vervolgens boos maken en daarmee in conflict raken.
Maar er speelt ook iets anders: conflict associeer je met mishandeling.
Vroeger, als kind, kreeg je namelijk die behandeling als je niet deed wat er opgelegd werd.
Loyaliteit naar ouders
Dan komen we bij het volgende punt:
Je leerde dat je je moest aanpassen, gehoorzamen en rekening houden met wat je ouder nodig had.
Je ouders hadden altijd gelijk, je moest blindelings gehoorzamen, je ouders altijd op de eerste plaats zetten en jezelf opofferen voor hun gemak.
Dat is een hardnekkig patroon dat je hebt meegenomen uit je jeugd.
Alleen ben je nu niet alleen loyaal aan je ouders, maar aan iedereen die voor jou een belangrijke rol speelt in je leven.
Daar ga je toch geen grenzen aan stellen?
Een belangrijk punt hierin is:
Je lichaam reageert alsof je nog steeds dat kind bent.
Het kantelpunt: wanneer mannen beseffen dat grenzen aangeven nodig is
Burn-out
Vanuit mijn eigen ervaring met een narcistische ouder kan ik je vertellen dat je jarenlang zo door kunt gaan zonder dat je in de gaten hebt dat het gedrag dat je vertoont, afkomstig is uit je verleden. Je denkt misschien dat het gewoon is wie je bent.
Je zegt nooit “nee”, geeft nooit je grenzen aan, bent altijd aardig voor iedereen en staat altijd voor de ander klaar. Als je dat maar lang genoeg blijft doen — jezelf voorbijlopen om de ander te behagen — raak je uitgeput.
Bij mij is het precies zo gegaan. Maar ik bleef doorgaan, ondanks dat ik niet gelukkig was, moe was en het gevoel had alleen maar te bestaan. Toen kwam de dag dat ik het niet meer trok. Pas toen begon ik me af te vragen wat ik al die jaren had gedaan waardoor ik zo emotioneel uitgeput raakte.
Relatieproblemen
Een gezonde relatie bestaat uit geven en nemen. Je bent niet verantwoordelijk voor het geluk van je partner en zij is dat ook niet voor jou. Maar vroeger, met je narcistische ouder, voelde dat vaak anders.
Dat contract was eenzijdig: jij voelde je verantwoordelijk voor het geluk van je ouder.
Die mindset kun je onbewust meenemen in je relaties. Je geeft jezelf helemaal aan de ander, past je voortdurend aan en probeert het de ander naar de zin te maken. Maar ergens ontstaat ook frustratie wanneer je niet hetzelfde terugkrijgt.
Want jij geeft alles. Waarom doet de ander dat dan niet?
Zo ontstaat er een relatie waarin je jezelf steeds verder kwijtraakt en uiteindelijk gefrustreerd achterblijft. Je kunt je voorstellen dat zo’n relatie niet lang standhoudt.
Ook hier: geweest, meegemaakt.
Leeg gevoel
Na weer een relatie of verbinding die niet liep zoals je had gehoopt, blijf je achter met dezelfde vragen.
“Wat heb ik verkeerd gedaan?”
“Ik deed toch alles voor hem/haar?”
“Waarom wil het nooit lukken?”
Vervolgens zeg je tegen jezelf: “Het ligt aan mij.” “Zie je wel, ik ben nooit goed genoeg.”
Je hebt zo hard geprobeerd om het goed te doen. Je hebt rekening gehouden met de ander, jezelf aangepast en gegeven wat je dacht dat nodig was. En toch liep het weer anders.
Op een gegeven moment kun je daardoor het gevoel krijgen dat niemand je waardeert om wie je werkelijk bent. Wat er overblijft, is een gevoel van leegte.
En je doet altijd zo je best…
Gevoel dat je jezelf kwijt bent
Wanneer je alles bij elkaar optelt, is het niet verwonderlijk dat je op een gegeven moment rondloopt met het gevoel dat je jezelf kwijt bent.
Je hebt jarenlang rekening gehouden met anderen. Je aangepast. Jezelf opzijgezet. Maar wie ben jij eigenlijk nog onder al dat aanpassen?
Op een gegeven moment vraag je je dan ook af: ‘Wat doe ik eigenlijk hier? Ik word toch nooit gewaardeerd.‘
Je kijkt om je heen en al die anderen lijken alles voor elkaar te hebben, maar jou lukt het maar niet. Je loopt altijd tegen hetzelfde aan en je snapt niet hoe dat komt.
‘Wat doe ik toch verkeerd?‘ is een gedachte die continu door je hoofd gaat.
Die gedachte kan een kantelpunt voor je zijn. Voor mij was dat het moment waarop ik op zoek ging naar antwoorden.
Deze gedachte kan een kantelpunt voor je zijn. Voor mij was dat het moment waarop ik op zoek ging naar antwoorden.
Grenzen leren aangeven na narcistische opvoeding
Bewustwording
Wanneer je dat kantelpunt bereikt, ontstaat er ruimte voor bewustwording.
Als je op je leven gaat reflecteren en jezelf gaat afvragen waarom zoveel dingen in je leven moeizaam gaan, terwijl het voor anderen vanzelf lijkt te gaan, kunnen er langzaam inzichten ontstaan.
Je begint bijvoorbeeld te zien wat er gebeurt wanneer je nooit je grenzen aangeeft. Anderen kunnen moeilijk rekening houden met een grens die jij zelf niet uitspreekt. En zolang jij altijd klaarstaat, jezelf aanpast en nooit laat merken wat jij nodig hebt, wordt het voor anderen vanzelfsprekend dat je dat doet.
Wat denk je dat er zou gebeuren als jij laat zien dat je niet altijd voor iedereen klaarstaat?
Dan laat je iets heel anders zien dan voorheen: dat jouw tijd kostbaar is, maar bovenal dat jij jezelf ook serieus neemt.
Patronen herkennen
Bewustwording begint bij het herkennen van de patronen die ervoor zorgen dat je keer op keer in dezelfde situaties terechtkomt.
Zet eens een aantal dingen op een rijtje die je opvallen aan je eigen gedrag:
- Hoe vaak zeg je “ja” terwijl je eigenlijk “nee” voelt?
- Wanneer slik je je mening in omdat je bang bent voor de reactie van de ander?
- In welke situaties pas je je aan, terwijl je eigenlijk iets anders wilt?
- Wanneer heb je hulp nodig, maar probeer je alles zelf op te lossen?
- Waarom ben je altijd aardig voor anderen, ook wanneer zij dat niet voor jou zijn?
- Hoe vaak laat je anderen voorgaan terwijl jij zelf eigenlijk iets nodig hebt?
- Waar komen jouw schuldgevoelens tegenover anderen vandaan? En zijn ze terecht?
Dit soort vragen helpen je om bewustwording te creëren van je eigen gedrag.
Oude loyaliteiten loslaten
Veel van deze patronen komen voort uit oude loyaliteiten aan je narcistische ouder.
Je hebt ooit geleerd dat je loyaal moest zijn. Dat je moest luisteren, je aanpassen, geen problemen mocht veroorzaken en rekening moest houden met wat de ander nodig had.
Maar waarom doe je dat nu nog steeds?
Waarvoor ben je bang als je die oude loyaliteiten zou loslaten?
Misschien ben je bang dat anderen boos worden. Dat ze je afwijzen. Of dat je uiteindelijk alleen komt te staan.
Oude patronen loslaten voelt eng en onzeker. Niet omdat ze goed voor je zijn, maar omdat ze ooit nodig waren.
Maar je zult nooit ontdekken wie je bent zonder die oude patronen als je eraan blijft vasthouden.
Je eigen ruimte leren innemen

En hier komt het waar je waarschijnlijk ’s nachts van wakker ligt:
Ojee, moet ik mijn eigen ruimte gaan innemen?
‘Wat zullen ze wel niet denken?’
‘Dan houd ik niemand meer over.’
Als je je eigen ruimte gaat innemen en grenzen gaat stellen, kunnen sommige relaties inderdaad veranderen. Misschien zijn er mensen die moeite hebben met de nieuwe versie van jou. Niet iedereen vindt het prettig wanneer jij ineens niet meer altijd beschikbaar bent.
Maar stel jezelf dan eens de vraag: was die relatie gebaseerd op wie jij werkelijk bent, of op wat jij allemaal voor de ander deed?
Je hoeft ook niet alles in één keer te doen. Begin met kleine stapjes. Een keer “nee” zeggen of een afspraak afzeggen is al genoeg.
Dit zijn geen trucjes. Het is een proces van herstellen wie je bent.
Wat er verandert als je wél grenzen leert aangeven
Meer rust
Op het moment dat je grenzen leert stellen, kan er veel meer rust ontstaan in je hoofd en je leven.
Waarom? Omdat je niet meer continu bezig bent met wat je tegen de ander moet zeggen, hoe je iets moet uitleggen of hoe je ervoor kunt zorgen dat de ander niet boos wordt.
Je focus verschuift langzaam van:
Wat heeft die ander van mij nodig?
naar:
Wat heb ik eigenlijk nodig?
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar als je jarenlang vooral rekening hebt gehouden met anderen, kan het zijn dat je daar opnieuw achter moet komen.
Kun je je voorstellen hoeveel energie het kost om voortdurend bezig te zijn met wat iedereen van je verwacht?
En voordat je denkt: ‘Dat is egoïstisch’ — dat is een oude overtuiging die niet waar is.
Meer zelfrespect
Wanneer je voor jezelf gaat kiezen en gezonde grenzen gaat stellen, ontstaat er ook meer respect voor jezelf.
Grenzen stellen gaat er niet alleen over hoe ver een ander bij je kan komen. Het gaat er vooral om dat jij voor jezelf bepaalt wat je wel en niet accepteert.
Als je dat voor jezelf helder krijgt, ga je ook je eigen gevoelens en behoeften serieuzer nemen.
Je gaat jezelf minder zien als iemand die er vooral voor anderen moet zijn en meer als iemand die er net zo goed mag zijn als ieder ander.
Betere relaties
Wanneer je meer respect voor jezelf krijgt en duidelijker wordt over je grenzen, kunnen ook je relaties veranderen.
Mensen weten beter waar ze aan toe zijn. Jij hoeft niet meer voortdurend te raden wat de ander nodig heeft, terwijl de ander ondertussen geen idee heeft wat er bij jou speelt.
Gezonde relaties hebben ruimte voor twee mensen. Voor de behoeften van de ander, maar ook voor die van jou.
Niet iedereen zal blij zijn met jouw grenzen. Maar de mensen die jou serieus nemen, zullen moeten leren dat jij niet langer altijd alles accepteert.
Je relaties met anderen kunnen daardoor gezonder worden, maar bovenal verandert de relatie met jezelf.
Authentiek leven
Als je alles bij elkaar optelt, kan grenzen stellen leiden tot meer zelfrespect en meer rust in je hoofd en je leven.
Je relaties met anderen kunnen veranderen. Sommige relaties worden sterker, andere veranderen misschien of passen niet meer bij je.
Uiteindelijk durf je meer te ondernemen, stop je met jezelf voortdurend in te houden en word je meer bewust van je eigen behoeften en gevoelens.
Je leven wordt daardoor steeds meer van jou.
Je hoeft niet langer voortdurend te proberen te zijn wie anderen van je verwachten.
Dit is waar vrijheid begint.
Waarom grenzen aangeven voor veel mannen zo moeilijk blijft
Veel mannen lopen hier stil mee rond
Veel mannen die zijn opgegroeid met een narcistische ouder hebben moeite met grenzen aangeven.
Voor hen voelt grenzen aangeven vaak egoïstisch. Mijn ervaring is dat veel mannen dit ergens wel weten en zich er misschien zelfs bewust van zijn, maar er niet over praten.
Waarom?
Voor een groot deel door schaamte.
Als mannen is ons vaak geleerd dat we ons niet moeten aanstellen, de schouders eronder moeten zetten en sterk moeten zijn.
Maar ook dat we alle lasten moeten dragen — niet alleen van onszelf, maar ook van anderen.
‘Je bent toch een echte kerel? Dan doe je daar toch niet moeilijk over? Dat is toch je taak?’
Je bent niet zwak
Geen grenzen aangeven is geen zwakte.
Het is aangeleerd gedrag uit het verleden.
Vroeger hield je misschien je mond, klaagde je niet en deed je wat er van je gevraagd werd. Niet omdat je zwak was, maar omdat dat op dat moment de veiligste keuze leek.
Misschien voorkwam je daarmee woede, straf, vernedering of afwijzing.
Onbewust heb je die oude overtuigingen meegenomen.
Het gevaar van vroeger is er misschien niet meer, maar het gevoel kan nog steeds hetzelfde zijn.
Aan jezelf denken staat dan nog steeds gelijk aan:
Ik ben egoïstisch.
Ik moet alles zelf oplossen, anders ben ik een slappeling.
Ik moet mijn mond houden, anders ben ik een zeur.
Je hebt geleerd om te overleven
Als je bent opgegroeid met een narcistische ouder, kan het niet aangeven van grenzen een manier van overleven zijn geworden.
Het ging daarbij niet alleen om aardig gevonden willen worden of bang zijn voor afwijzing.
Het ging om veiligheid.
Als kind leerde je misschien dat het veiliger was om je aan te passen. Om te voelen wat de ander nodig had. Om geen problemen te veroorzaken. Om jezelf klein te houden.
Je werd als het ware een kameleon die zich aanpaste aan de behoeften en verwachtingen van de mensen die belangrijk voor je waren.
Niet omdat je dat graag wilde.
Maar omdat je ergens had geleerd: zo blijf ik veilig.
Ik heb ook in jouw schoenen gestaan en weet daardoor hoe hardnekkig zulke patronen kunnen zijn.
Maar je mag nu leren om te leven
Maar die tijd hoeft niet voor altijd door te gaan.
Je bent nu geen kind meer. Je hebt mogelijkheden die je vroeger niet had.
Je kunt weggaan uit een situatie die niet goed voor je is. Je kunt afstand nemen van mensen. Je kunt keuzes maken die vroeger misschien onmogelijk waren.
Toch kan je lichaam nog steeds reageren alsof je die mogelijkheden niet hebt.
Alsof grenzen aangeven nog steeds gevaarlijk is.
Alsof afwijzing betekent dat je alleen komt te staan.
Dat gevoel komt voort uit een oud overlevingsmechanisme dat ooit nodig was.
Maar je hoeft niet je hele leven te blijven overleven.
Je mag langzaam leren hoe het is om te leven.
Opgegroeid met een narcistische ouder en grenzen aangeven: van overleven naar leven
Dit is precies wat er kan gebeuren als je opgroeit met een narcistische ouder: grenzen aangeven kan nog steeds gevaarlijk voelen.
Alles wat ik in mijn blogberichten schrijf, is gebaseerd op mijn eigen ervaringen. Jarenlang liep ik zelf tegen van alles aan wat mijn leven bleef beperken.
Het was alsof alles zich bleef herhalen: relaties die niet liepen, moeizame vriendschappen en voortdurend gevoelens van schuld, angst en schaamte.
Totdat ik begon te begrijpen waar die patronen vandaan kwamen.
Ik realiseerde me dat ik gedrag bleef herhalen dat ooit was ontstaan door wat ik als kind had meegemaakt.
Dat besef veranderde voor mij alles.
Ben je nieuwsgierig naar mijn verhaal van overleven naar leven? Ik heb een boek geschreven waarin ik je meeneem van mijn verleden — waar trauma ontstond — naar bewustwording die uiteindelijk leidt naar heling.
Grenzen aangeven begint bij begrijpen waarom het zo moeilijk is
Als je bent opgegroeid met een narcistische ouder, is het logisch dat grenzen aangeven nog steeds moeilijk voelt.
Dat betekent niet dat er iets mis met je is.
Misschien heb je ooit geleerd dat aanpassen veiliger was. Dat je beter je mond kon houden. Dat “nee” zeggen gevolgen kon hebben. En dat je rekening moest houden met anderen om jezelf te beschermen.
Maar die oude patronen hoeven niet de rest van je leven te bepalen.
De eerste stap is niet dat je ineens overal “nee” moet gaan zeggen.
De eerste stap is begrijpen waarom dat voor jou zo moeilijk voelt.
Wil je daar eens over praten en onderzoeken welke patronen jou nog steeds in de weg zitten? Dan kun je een gesprek met me aanvragen.
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken.
Grenzen aangeven begint bij begrijpen waarom het zo moeilijk is
Als je bent opgegroeid met een narcistische ouder, is het logisch dat grenzen aangeven nog steeds moeilijk voelt.
Dat betekent niet dat er iets mis met je is.
Misschien heb je ooit geleerd dat aanpassen veiliger was. Dat je beter je mond kon houden. Dat “nee” zeggen gevolgen kon hebben. En dat je rekening moest houden met anderen om jezelf te beschermen.
Maar die oude patronen hoeven niet de rest van je leven te bepalen.
De eerste stap is niet dat je ineens overal “nee” moet gaan zeggen.
De eerste stap is begrijpen waarom dat voor jou zo moeilijk voelt.
Wil je daar eens over praten en onderzoeken welke patronen jou nog steeds in de weg zitten? Dan kun je een gesprek met me aanvragen.
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken.
Grenzen aangeven begint bij begrijpen waarom het zo moeilijk is
Als je bent opgegroeid met een narcistische ouder, is het logisch dat grenzen aangeven nog steeds moeilijk voelt.
Dat betekent niet dat er iets mis met je is.
Misschien heb je ooit geleerd dat aanpassen veiliger was. Dat je beter je mond kon houden. Dat “nee” zeggen gevolgen kon hebben. En dat je rekening moest houden met anderen om jezelf te beschermen.
Maar die oude patronen hoeven niet de rest van je leven te bepalen.
De eerste stap is niet dat je ineens overal “nee” moet gaan zeggen.
De eerste stap is begrijpen waarom dat voor jou zo moeilijk voelt.
Wil je daar eens over praten en onderzoeken welke patronen jou nog steeds in de weg zitten? Dan kun je een gesprek met me aanvragen.
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken.
Grenzen aangeven begint bij begrijpen waarom het zo moeilijk is
Als je bent opgegroeid met een narcistische ouder, is het logisch dat grenzen aangeven nog steeds moeilijk voelt.
Dat betekent niet dat er iets mis met je is.
Misschien heb je ooit geleerd dat aanpassen veiliger was. Dat je beter je mond kon houden. Dat “nee” zeggen gevolgen kon hebben. En dat je rekening moest houden met anderen om jezelf te beschermen.
Maar die oude patronen hoeven niet de rest van je leven te bepalen.
De eerste stap is niet dat je ineens overal “nee” moet gaan zeggen.
De eerste stap is begrijpen waarom dat voor jou zo moeilijk voelt.
Wil je daar eens over praten en onderzoeken welke patronen jou nog steeds in de weg zitten? Dan kun je een gesprek met me aanvragen.
Je hoeft het niet alleen uit te zoeken.



