Misschien vraag je jezelf regelmatig af: waarom twijfel ik aan mezelf, terwijl ik eigenlijk best weet wat ik wil?
Vooral bij dingen die mij niet bekend waren en die daardoor weleens mis zouden kunnen gaan. Zelftwijfel heeft mij een groot deel van mijn leven beperkt in vrijwel alles waar nieuwe kansen lagen.
Wanneer je een narcistische ouder hebt gehad, kan zelftwijfel ook bij jou een enorme belemmerende factor zijn die je levensgeluk flink beperkt. In deze nieuwe blog daarom waardoor het veroorzaakt wordt, wat het precies is en hoe je weer op jezelf kunt leren vertrouwen.
Inhoudsopgave
- Herken jij dit?
- Waarom twijfel ik aan mezelf?
- Opgegroeid met een narcistische ouder: waar heb je dit geleerd?
- Hoe zelftwijfel je als volwassen man klein houdt
- Waarom doe ik dit nog steeds terwijl ik volwassen ben?
- Hoe leer ik weer op mezelf vertrouwen?
- Je hoeft niet zeker van jezelf te zijn om jezelf te vertrouwen
- Misschien is het tijd om jezelf weer serieus te nemen
Leestijd: ± 9 minuten
Herken jij dit?
Een paar voorbeelden uit het dagelijkse leven:
Die vakantie waar je zo lang naar uitkeek
Je hebt net een vakantie geboekt waar je dolenthousiast over was, want de bestemming was een plek waar je al jaren van droomde om ooit eens naartoe te gaan.
Maar nu je alles eindelijk officieel hebt vastgelegd, bekruipt je het gevoel van: ‘Nu kan ik niet meer terug, nu moet ik gaan.’
En voordat je het weet, is al je enthousiasme over die vakantie omgeslagen in twijfel. Plots zie je allemaal beren op de weg. Alles wat eerst leuk en geweldig was, zie je niet meer. Dat heeft nu allemaal plaatsgemaakt voor twijfel en onzekerheid.
‘Wat als het toch tegenvalt? Misschien heb ik het allemaal te rooskleurig gezien en misschien had ik beter die andere optie kunnen nemen.’
Het sollicitatiegesprek van je droombaan
Je had al heel lang die functie in je hoofd. Toen je op een dag op een vacaturesite keek, kwam hij voorbij. Je reageerde meteen op de vacature en tot je verbazing werd je dezelfde middag nog uitgenodigd.
Yes! Eindelijk heb ik die baan gevonden!
Diezelfde week werd je uitgenodigd voor het eerste gesprek. Het gesprek ging goed. Je was op tijd, stelde vragen en je liet voor je gevoel een hele goede indruk achter.
Maar onderweg naar huis ging je weer zoals altijd in je hoofd zitten. Meteen kwamen de vragen weer op:
‘Kwam ik wel goed over? Stelde ik wel de juiste vragen? Heb ik genoeg over mijn ervaring benadrukt?’
En voor je het weet ben je de rest van de dag hiermee bezig en vergeet je alles om je heen. Dat gesprek blijft zich in je hoofd herhalen en je blijft analyseren waar het beter had gekund.
Al die keren dat jij je mond dichthield
Je bent gezellig met een paar maten lekker op het terras. Terwijl jullie daar zitten, ontstaat er ruimte voor een goed gesprek. Het gesprek gaat over een beslissing die politiek Den Haag onlangs heeft genomen.
Jullie komen allemaal tot de conclusie dat die beslissing een goede zet is. Maar diep van binnen vind jij dat helemaal niet. Sterker nog, je vindt het de meest waardeloze beslissing ooit.
Maar je houdt je mond dicht. Je knikt en deelt dezelfde mening als je vrienden.
Je denkt:
‘Laat ik maar niet zeggen wat ik echt denk, want anders ben ik weer de boeman en verpest ik de leuke dag en worden ze boos.’
Ik zal vast iets verkeerds gedaan hebben
Je partner komt thuis van haar werk. Normaal is ze altijd vrolijk als ze je ziet en wordt je begroet met een knuffel en een kus.
Maar deze keer staat haar gezicht op onweer. Ze gooit zuchtend haar jas op de kapstok, loopt je zo voorbij en zegt met een chagrijnige toon in haar stem:
‘Ik ga douchen.’
Als je jouw gezicht in een stripboek moest plaatsen op dat moment, is het net alsof er een enorm vraagteken boven je hoofd verschijnt.
Je voelt je opgelaten en ongemakkelijk en denkt:
‘Wat heb ik nu weer gedaan?’
Vervolgens ga je enorm in je hoofd zitten. Je probeert alles terug te traceren wat je die ochtend hebt gedaan of juist niet hebt gedaan om haar gedrag tegenover jou te verklaren.
Maar heeft haar gedrag van nu überhaupt wel iets met jou te maken?
Bevestiging zoeken bij anderen
In vrijwel alles wat je doet, wil je graag bevestiging van iemand dat je het goed doet. Het voelt gewoon prettiger voor je wanneer iemand anders bevestigt dat je alles goed hebt gedaan.
Immers, er zijn altijd dingen die je zelf over het hoofd kunt zien. En als het dan toch misgaat, dan ligt het niet alleen aan jou, toch?
Bevestiging is voor jou een must. Krijg je die niet, dan schiet je meteen in de twijfel.
‘Heb ik het wel goed gedaan? Heb ik niks over het hoofd gezien? Is het wel goed genoeg?’
Je moet eerst van een ander toestemming krijgen voordat je iets onderneemt. Dat voelt goed, veilig en het geeft je rust. Het is een bevestiging voor je dat je het goed hebt gedaan, maar ook dat je de juiste keuze hebt gemaakt.
Je eigen gevoel minder vertrouwen dan het oordeel van een ander
Je hebt een nieuwe auto op het oog. Je gaat naar de garage om hem in het echt te bekijken. Hij ziet er in het echt net zo mooi uit als op de advertentie.
Je maakt een proefrit en tijdens de rit merk je iets aan de auto dat niet klopt. Maar je kunt het niet plaatsen. Het is een gevoel dat er iets niet klopt.
Is de garagehouder wel eerlijk geweest over de schadevrije jaren? Is hij echt van de eerste eigenaar geweest? Je gevoel zegt iets anders.
Maar toch weet de garagehouder je te overtuigen dat je gevoel onterecht is en dat de auto in een geweldige staat is. Je besluit, ondanks het gevoel dat je nog steeds hebt, de auto te kopen.
Maar eenmaal de auto in je bezit, merk je steeds meer eigenaardigheden op: hij houdt in tijdens het gasgeven, het stuur trilt tijdens het rijden en de temperatuur van de motor loopt te hoog op.
Je laat hem checken door een onafhankelijke instantie en dan komt de uitslag waar je al bang voor was. Het blijkt een ex-schadeauto te zijn waar van alles aan mankeert.
Je denkt:
‘Verdomme, had ik maar naar mijn gevoel geluisterd! Dit overkomt me nu altijd!’
Regelmatig stel jij jezelf de vraag:
Waarom twijfel ik zo vaak aan mezelf?
Waarom twijfel ik aan mezelf?

Net zoals iedereen twijfel je weleens aan jezelf. Twijfel is goed. Alles blindelings vertrouwen doet niemand en dat zou ook niet goed zijn.
Maar jij? Jij wantrouwt alles aan jezelf, behalve alles van een ander. Alsof die ander het altijd bij het juiste eind heeft en jij niet.
Je vertrouwt jezelf niet, ook al is wat je voelt juist terecht en gerechtvaardigd. Je twijfelt niet alleen aan de keuzes die je maakt, maar ook aan de meningen die je hebt en bovenal, en dat is misschien nog wel het meest schadelijke: je gevoelens.
Hoe je dingen waarneemt voordat je hoofd de kans krijgt om te overanalyseren.
Wat belangrijk is om hier te beseffen, is dat je misschien niet te weinig vertrouwen hebt.
Wat belangrijk is om hier te beseffen: misschien heb je niet te weinig zelfvertrouwen. Misschien heb je geleerd om jezelf niet te vertrouwen.
Opgegroeid met een narcistische ouder: waar heb je dit geleerd?
Als kind heb je geleerd om op je ouders te vertrouwen. En ook op mensen met ‘autoriteit’: de leraren op school, je ooms en tantes, de buren waar je ouders goede contacten mee hebben. Kortom, de volwassenen en, zoals ze vroeger tegen mij zeiden, ‘de grote mensen’.
Wanneer je opgroeit met een narcistische ouder, kunnen jouw gevoelens en behoeften regelmatig worden genegeerd, bekritiseerd of belachelijk gemaakt. Je mening en de manier waarop jij dingen ziet, worden misschien regelmatig bekritiseerd, waardoor je aan jezelf gaat twijfelen.
Als kind werd je regelmatig niet gehoord of gezien. Je emoties werden weggewoven als aanstellerij en werden je behoeften afgestraft als brutaal of egoïstisch.
En als dat maar vaak genoeg gebeurt, dan leer je eerst naar een ander te kijken voordat je naar jezelf kijkt.
Want: die ander is ouder, heeft meer autoriteit, dus zal die het wel beter weten?
En als je vervolgens toch twijfelt, of je hebt ergens een raar gevoel over, dan leg je het voordeel van de twijfel bij de ander en niet bij jezelf.
Daar komt dan bij dat je liever niet door die ander, waar je tegenop kijkt, wordt afgewezen. Dus pas je je liever aan dan dat je jezelf uitspreekt.
Als je dat jarenlang hebt geleerd, is het niet vreemd dat je later blijft vragen: waarom twijfel ik aan mezelf?
Als kind was er helemaal niks mis met je, al werd je zo wel behandeld. Je leerde als kind om jezelf te beschermen met de enige optie die je had:
Aanpassen, gehoorzamen en luisteren.
Hoe zelftwijfel je als volwassen man klein houdt
Kijk nu eens naar je huidige leven.
Wat doe je allemaal waardoor je jezelf nog steeds kleiner houdt dan wie je werkelijk bent? Kleiner dan wat je waard bent? Kleiner dan hoe je eigenlijk zou willen leven?
Want hoe vaak is het niet zo dat je:
Je keuzes maar blijft uitstellen omdat je continu twijfelt of je wel de juiste beslissingen hebt genomen? Dat je eerst van een ander wilt weten of je wel de juiste keuze hebt gemaakt voordat je definitief de knoop doorhakt? Alsof je eerst toestemming moet hebben.
Maar het zijn niet alleen keuzes. Nog steeds ben je in vrijwel alles wat je doet op zoek naar goedkeuring.
Doe ik het wel goed? Heb ik de juiste keuze gemaakt? Ben ik niet ‘te veel’? Ben ik wel geschikt? Goed genoeg?
Je voelt je pas goed als je eerst van een ander de bevestiging hebt gekregen dat je voldoet. Dan pas komt dat stemmetje in je hoofd van twijfel tot rust.
Het woordje ‘nee’ gebruik je liever niet. Dat voelt fout. Je zegt nooit nee en laat anderen ongestraft jouw grenzen overschrijden omdat je ten koste van alles conflict en afkeuring wilt vermijden.
Je wilt anderen te vriend houden. Je bent bang dat als je je grenzen aangeeft, ze een verkeerd beeld van je krijgen en dat je dan door iedereen aan de kant wordt geschoven.
Je twijfelt continu aan jezelf omdat je doodsbang bent om fouten te maken of te falen. Een fout of falen betekent voor jou dat jij als man faalt, dat je afgekeurd bent, dat je dan belachelijk wordt gemaakt.
Dus ga je van alles ontwijken wat risico met zich meebrengt op fouten en falen. Zelfs als dat betekent dat je onder je kunnen gaat presteren.
Daarbij komt de volgende valkuil om de hoek kijken: jezelf vergelijken en meten met anderen.
Dit voedt de zelftwijfel die je al hebt steeds meer, omdat ‘die ander dat wel kan en jij niet’. Dus zal er wel iets mis met je zijn, denk je.
Dan komen er gedachten bij je op zoals:
‘Hij is veel slimmer en beter dan ik. Die heeft meer ervaring. Ik ben niet zoals hij.’
En zo blijf je in een cirkel van zelftwijfel ronddraaien, want er is altijd wel iemand met wie jij je vergelijkt die het beter voor elkaar lijkt te hebben.
En zo blijf je eindeloos achteraf alles in je leven analyseren. Ga je dingen tegen jezelf zeggen zoals:
‘Het wordt nooit wat met me. Wie zit er nou op mij te wachten? Wat heb ik te bieden?’
Maar ook:
‘Ben ik wel goed genoeg?’
En voor het antwoord op die laatste vraag heb je weer de mening van een ander nodig, alsof je als volwassen man nog een ouder nodig hebt die je toestemming geeft om je leven op jouw manier te leiden.
Hoeveel van je leven wordt nog bepaald door de vraag wat anderen van jou vinden?
Waarom twijfel ik nog steeds aan mezelf terwijl ik volwassen ben?
Je bent allang volwassen, maar oude patronen die je als kind hebt aangeleerd, kunnen nog steeds blijven bestaan.
Dat is de reden waarom bepaalde situaties in je leven nog steeds die oude patronen kunnen activeren, zoals die oude twijfel.
Zo ben je nog steeds gevoelig voor kritiek en afwijzing. Zelftwijfel komt heel vaak de kop op steken als je risico loopt om fouten te maken, in een conflict terechtkomt of gewoon iemand teleurstelt.
En dat hoeven niet eens mensen te zijn die je kent.
Persoonlijk was ik meer bezig met wat wildvreemden van me dachten dan met mensen die mij goed kenden, omdat ik voor mijn gevoel mezelf tegenover hen niet meer hoefde te bewijzen dat ik goed genoeg was.
Maar wat je als kind geleerd hebt, gebruik je soms nog steeds in een geheel nieuwe situatie. Een situatie waarin het gevaar waar je vroeger mee geconfronteerd werd, helemaal niet meer aan de orde is.
Je bent niet gebroken. Je hebt een oud patroon ontwikkeld. Maar oude patronen kun je ook veranderen.
Hoe leer ik weer op mezelf vertrouwen?

Ik zal je drie concrete oefeningen geven om je op weg te helpen.
1. Stop en vraag: ‘Wat vind ik?’
Normaal stel je jezelf onbewust de vraag wat die ander ervan vindt.
Maar draai die vraag eens om en vraag jezelf:
Wat vind ik ervan?
En let daarna eens op wat er gebeurt. Komt er meteen twijfel? Voel je schuld? Zoek je alsnog bevestiging?
2. Scheid gevoel van oordeel
Als jij je schuldig voelt, betekent dat niet automatisch dat je iets verkeerd hebt gedaan.
Op dat moment kun je bij jezelf denken:
Er kan iets zijn gebeurd dat helemaal niets met mij te maken heeft.
Je gevoel is echt, maar het verhaal dat je hoofd eraan koppelt, hoeft niet automatisch waar te zijn.
3. Maak kleine keuzes zonder bevestiging
Je hoeft niet gelijk grote beslissingen te nemen. Begin met kleine, onbeduidende dingen.
Neem een keer een dag vrij zonder eerst te overleggen met je partner. Koop dat paar schoenen dat je mooi vindt zonder een ander te vragen of diegene ze ook mooi vindt.
Kleine dingen die niet meteen grote gevolgen hebben.
Vertrouwen ontstaat door niet eindeloos na te denken, maar door jezelf steeds vaker serieus te nemen.
Mijn bewustwordingstool kan je misschien nog verder op weg helpen.
Je hoeft niet zeker van jezelf te zijn om jezelf te vertrouwen
Je hoeft niet altijd zeker te weten of je de juiste keuzes maakt. Sterker nog, zekerheid heb je nooit.
Er kunnen altijd omstandigheden zijn buiten jouw controle die ervoor zorgen dat een uitkomst anders wordt dan je had verwacht.
Je kunt dus zeggen:
‘Ik vertrouw mezelf ook wanneer ik niet zeker weet hoe iets afloopt.’
Dat is misschien wel iets heel anders dan je gewend bent.
Je hoeft niet eerst honderd procent zeker te weten dat je een goede keuze maakt voordat je jezelf toestemming geeft om die keuze te maken.
Je mag jezelf vertrouwen terwijl je nog twijfelt.
Misschien is het tijd om jezelf weer serieus te nemen
Misschien herken je inmiddels beter waarom je aan jezelf twijfelt. Wil je stoppen met aan jezelf te twijfelen?
Inzicht in waarom dat zo is, begint bij het bewust worden van wanneer je het doet en waarom.
Vanuit dat bewustzijn ontstaan nieuwe inzichten die je kunnen helpen om jezelf weer meer te gaan vertrouwen.
Het begint met kleine veranderingen die je zelf kunt oefenen, waar en wanneer je wilt. Je kunt beginnen met de drie oefeningen uit deze blog en kijken wat het met je doet.
Merk je dat je jezelf steeds iets meer begint te vertrouwen? Geweldig. Dan kun je van daaruit verder bouwen.
Maar ik moet eerlijk met je zijn. Soms veranderen hardnekkige patronen makkelijker wanneer je ze samen onderzoekt.
Je kunt samen onderzoeken in welke omstandigheden jij jezelf kleineert en wanneer die zelftwijfel de kop opsteekt. Wanneer we die omstandigheden in kaart hebben gebracht, kunnen we veel gerichter kijken naar de patronen die bij jou het meest hardnekkig zijn en waar je het moeilijkst vanaf komt.
Dus ben jij die eeuwige zelftwijfel helemaal zat, maar heb je moeite om dat gedrag te veranderen?
Dan nodig ik je graag uit voor een gratis sessie.
In deze sessie nemen we kort door waar je het meest tegenaan loopt en kijken we samen of het zinvol is om verder met elkaar te werken.
Wil je eerst eens kennismaken met anderen die hier ook mee worstelen? In mijn besloten Facebook groep kun je ervaringen lezen, vragen stellen en op een laagdrempelige manier ontdekken wat het met je doet om hier bewuster mee bezig te zijn.
Je bent welkom in de groep.



