Waarom sterke mannen vastlopen door een narcistische ouder
De paradox van de sterke man
Een narcistische ouder is hiervoor verantwoordelijk. Van jongs af aan is al geleerd dat emoties tonen zwakte is en dat sterk zijn de enige manier is om te overleven.
Sterke mannen worden gezien als diegene die alles dragen, nooit klagen en altijd maar doorgaan. “Echte mannen huilen niet” Sterke mannen vormen de boegbeelden van de maatschappij. “It`s a man `s World”
Maar dit is slechts gebaseerd op de buitenkant. Onder het stoere mannelijke uiterlijk gaat iets veel anders schuil dan wat de buitenwereld ziet: Leegte, spanning, frustratie, vastlopen in relaties. Maar dat laat de sterke man niet zien, want dat wordt beschouwd als ‘zwak’ en onmannelijk.
Dat is nou exact de reden waarom sterke mannen vastlopen: Ze lopen vast door patronen die ze zelf hebben gecreëerd. Al die patronen van: ‘Ik moet sterk zijn’ ‘Ik moet doorgaan’ ‘Ik mag mijn emoties niet tonen’ ‘Ik moet het voorbeeld geven’ Gaat zo maar door. Al het andere wordt gezien als zwak en roept een gevoel van schaamte op. Dat moet ten alle tijden vermeden worden.
De sterke man die gevormd werd door een narcistische ouder
De sterke man die ik altijd moest zijn
Ik was ook zo`n man die hier allemaal van overtuigd was. Ik moest die sterke man worden. Vanuit thuis was dat al vroeg bijgebracht. Als kind werden mijn behoeften geïgnoreerd en werden mijn emoties als vervelend beschouwd, dus hield ik me altijd in. Ik ontwikkelde vanaf een hele jonge leeftijd al dat ik mezelf helemaal moest wegcijferen, omdat ik niet belangrijk was. Ik moest hard voor mezelf zijn, net zoals mijn stiefmoeder dat voor me was.
Ik ben ook van de ‘Gen X’ generatie. Buiten mijn narcistische opvoeding zijn wij als Gen X allemaal opgevoed met de mentaliteit: Niet zeuren en doorgaan. ‘Big boys don`t cry’ Het was ook de enige manier waarop men naar je luisterde, want als je doorging ondanks tegenslagen, dan werd je pas geprezen. Bij de tandarts werd er in onze tijd ook nooit een verdoving gegeven. Er werd gezegd: ‘Stel je niet aan’ en ‘Even flink zijn’ Wie kent de schooltandarts nog?
Als dit allemaal herkenbaar voor je is, lees dan verder.
Wat een narcistische ouder doet met een jongen
Photo by Zoshua Colah on Unsplash
Liefde bij een narcistische ouder is voorwaardelijk
In het leven van een jongen die gebukt ging onder het bewind van een narcistische ouder was alles voorwaardelijk. Ook liefde. Om aan de behoefte aan liefde te komen moest je vaak jezelf in allerlei bochten wringen en aan regels voldoen. Regels die altijd ten koste gingen van je eigen welzijn.
Aandacht van een narcistische ouder is wisselend
Als kind hunkerde je naar aandacht, want je werd maar zelden gezien. Die sporadische momenten dat je wel aandacht kreeg, waren vaak op een manier dat je niet wilde. Maar er waren ook momenten dat je dacht: ‘He, ik ben toch wel belangrijk’ Toch waren die momenten zeldzaam waardoor je steeds meer je best ging doen in de hoop dat het zou veranderen.
Emoties zijn onveilig bij een narcistische ouder
Je emoties tonen werd door je narcistische ouder beschouwd als vervelend en zwak. Dus werd er altijd tegen je gezegd dat je je niet zo moest aanstellen of niet moest zeuren. Vaak werd je er zelfs voor beschaamd en uitgelachen, want je bent toch geen doetje? Dus je leerde al snel dat je emoties gelijk stonden aan onveiligheid.
Grenzen zijn niet toegestaan bij een narcistische ouder
Blindelings gehoorzamen was thuis de norm. Je was gebukt onder strenge huishoudelijke regels. Rechten? Die had je niet. Je moest je mond houden en respect tonen voor je ouders, die je overigens met “U” aansprak. “Je” of “Jij” zeggen werd als onbeschoft en respectloos beschouwd. Je mocht geen grenzen hebben, omdat je maar moest doen wat er gezegd werd. Deed je dat niet, dan volgde er straffen of mishandeling, dus hield je maar braaf je mond en deed wat je opgelegd werd.
Verantwoordelijkheid komt te vroeg bij een narcistische ouder
Als jong kind leerde je al snel om verantwoordelijkheid te nemen. Zo werd je verantwoordelijk gehouden voor het huishouden en zorgen dat er eten op tafel kwam. Maar je werd ook verantwoordelijk gehouden voor de emotionele staat van je narcistische ouder(s) Hoe vaak is er niet tegen je gezegd: ‘Door jou voel ik me zo’ of ‘Door jouw toedoen is er dit gebeurd’
Wat je hier vooral allemaal leert is om sterk te zijn, maar niet om jezelf te zijn.
Waarom sterke mannen vastlopen na een narcistische ouder
Patronen die ontstaan door opgroeien bij een narcistische ouder
Sterke mannen lopen continu op eierschalen. Ze zijn continu gefocust op wat nodig is om sterk en stoer over te komen. Ze zien eigen gevoelens en behoeften als zwak. Het onderdrukken van eigen gevoelens, het niet tonen van emotie en het altijd maar sterk willen zijn kost enorm veel energie. Uit eigen ervaring uit dat zich op de volgende manieren:
A. Ze hebben geleerd om alles zelf op te lossen
- Ze vragen nooit om hulp.
- Ze tonen nooit hun kwetsbaarheid.
- Ze gaan altijd maar door.
B. Ze zijn hyperverantwoordelijk
- Voelen zich verantwoordelijk voor anderen.
- Voor al de relaties waarin zij zich bevinden.
- Voor de harmonie in hun omgeving.
- Voor het geluk voor iedereen behalve zichzelf.
C. Ze herkennen hun eigen pijn niet
- Ze rationaliseren alles.
- Ze minimaliseren alles van zichzelf.
- Ze zeggen altijd dingen zoals: “Het valt wel mee”
D. Ze zijn loyaal tot zelfvernietiging
- Ze blijven in relaties die slecht voor ze zijn.
- Ze blijven anderen altijd maar pleasen.
- Ze blijven maar geven zonder ooit iets terug te verlangen.
De 3 meest voorkomende patronen bij sterke mannen opgevoed door een narcistische ouder
1. Zichzelf verliezen in relaties
In relaties zien ze zichzelf als “steunpilaar” Daarbij passen ze zich continu aan, aan de behoeften van de ander. Zelf cijferen ze zichzelf helemaal weg, net zoals vroeger in de relatie met hun narcistische ouder.
Ze pleasen en doen er alles aan om ervoor te zorgen dat ze aardig gevonden worden. Ze denken: ‘Als ik altijd voor iedereen klaarsta en ze het naar de zin maak, dan krijg ik dat ook terug’
Met hun please gedrag proberen ze ten alle tijden conflict te vermijden. Ze denken dat als ze anderen teleurstellen of boos maken, dat ze dan in de steek gelaten worden of dat men dan slecht over ze gaat denken.
In intieme relaties zetten ze hun partner op een voetstuk. Alles draait dan om de ander en hun eigen behoeften worden dan aan de kant geschoven, uit angst hun partner te verliezen.
2. Altijd de redder zijn
Door hun groot verantwoordelijkheid gevoel dragen ze zichzelf op als redder. Ze denken daarbij dat alle problemen van een ander ook hun verantwoordelijkheid is en zij die moeten oplossen.
Daarbij dragen ze en voelen ze zich ook verantwoordelijk voor de emoties van anderen. Ze denken altijd dat alles aan hun ligt. Als iemand boos of teleurgesteld is in iets waar zij zich mee identificeren, dan voelen ze zich schuldig.
Ze voelen zich niet alleen verantwoordelijk voor alles en iedereen, ze nemen ook alle verantwoordelijkheid over. Zelfs als het helemaal niet hun verantwoordelijkheid is. Maar ze voelen dat ze dit de ander verplicht zijn.
3. Geen grenzen kunnen voelen of aangeven
Omdat ze van jongs af aangeleerd hebben van hun narcistische ouder dat ze er niet toe doen, is ze ook nooit iets verteld over grenzen. Jarenlang afgesneden van eigen behoeften en gevoelens hebben ervoor gezorgd dat ze geen grenzen kunnen voelen, laat staan aangeven.
Zo zeggen ze vaak ‘ja’ terwijl alles in hun lijf ‘nee’ schreeuwt. Ze gaan vaak over hun eigen grenzen heen en cijferen zichzelf continu weg, allemaal uit angst om niet goed genoeg gevonden te worden.
Hoe doorbreek je de patronen van sterke man moeten zijn
A. Bewustwording van het patroon
Dat is de eerste stap. Bewust worden van patronen die je meegenomen hebt uit je jeugd die toen behulpzaam waren.
Please gedrag bijvoorbeeld. Je pleasde je narcistische ouder als kind omdat je daarmee voorkwam dat ze boos zouden worden en je straf zou krijgen. Je cijferde jezelf weg in de hoop daarvoor jouw behoeftes vervuld te krijgen.
Die patronen heb je als volwassen man nog steeds aangehouden, omdat ze destijds hielpen om je uit de problemen te houden. Het is dus ook logisch dat je ze nog steeds toepast, want wat in het verleden hielp, kan nu toch ook helpen?
Erken dat wat je al die tijd deed niet jouw fout was maar wel jouw verantwoordelijkheid. Wat je als kind is overkomen is je overkomen. Toen had je geen keus. Maar nu, als volwassen man heb je wel een keus. Wordt bewust van je oude patronen en erken dat ze niet meer werken.
B. Grenzen leren voelen
Leer om te luisteren naar je gevoelens. Stel jezelf regelmatig de vraag: Wat wil ik? In plaats van: Wat heeft de ander nodig? Je hebt vroeger geleerd dat dit egoïstisch is. Maar niets is minder waar. Het is juist egoïstisch om niet aan jezelf te denken. Ga eerst “voelen” wat je wilt en daarna komt vanzelf wat voor jou de grens is van wat je toelaat en niet.
C. Loyaliteit terugpakken
Wordt loyaal aan jezelf in plaats van alleen aan anderen. Je kunt niet alles en iedereen redden, zeker niet als je zelf verzuipt. Je kunt pas anderen helpen als je eerst jezelf geholpen hebt. Bovendien valt niet alles en iedereen te redden. Dat is niet jouw verantwoordelijkheid.
Hetzelfde geld voor pleasen. Als jij je in allerlei bochten moet wringen om aardig gevonden te worden, dan moet je jezelf eens de vraag stellen of die ander dat wel waard is. Wat doen ze voor jou? Staan ze voor jou ook altijd klaar? Zijn ze voor jou ook altijd lief en aardig?
D. Authentiek durven worden
Door al dat aangeleerde gedrag wat je veilig hield van je narcistische ouder heb je alles wat authentiek is aan jezelf ver weggestopt. Uit schaamte en angst niet goed genoeg gevonden te worden. Of raar. Daar heb ik 1 oplossing voor gevonden. Wees jezelf en de juiste mensen die bij je passen trek je aan en blijven. De rest die niet goed voor je zijn verdwijnen en dat is juist goed. Er is maar 1 ‘jij’ ont arm je authenticiteit als iets unieks, want dat is wat het is.
Sta jezelf dan volledig toe om jezelf te zijn met alles wat jou “jouw” maakt. In het begin gaat dat ongemakkelijk voelen, maar als je doorzet met deze gedachte: ‘Ik heb niks te verliezen’ zul je zien dat op een geven moment alles vanzelf gaat.
De man die jij eigenlijk bent
Photo by Devang Saklani on Unsplash
Onder al die lagen zit een man die:
- Precies weet wat goed voor hem is.
- gevoelig is zonder zwak te zijn.
- wijs is door ervaring.
- eerlijk is omdat hij daar achter staat.
- en klaar is om zichzelf terug te pakken.
Je bent niet zwak omdat je vastloopt. Je bent sterk omdat je eindelijk durft te kijken.
Voel je dat dit verhaal over jou gaat? Neem even een moment voor jezelf. Schrijf op wat jij altijd al van jezelf had willen voelen of zeggen. Het kan klein beginnen: een gedachte, een gevoel, een grens. Elke stap helpt je terug te vinden wie jij echt bent, los van de patronen van een narcistische ouder.
Herken je jezelf in dit verhaal? Veel mannen die zijn opgegroeid met een narcistische ouder lopen vast zonder te begrijpen waarom. Je hoeft dat niet langer alleen te dragen.
Ik heb een plek gemaakt voor mannen die verantwoordelijkheid nemen, eerlijk durven kijken en hun patronen willen doorbreken — zonder drama, zonder slachtoffergedrag, zonder oordeel.
👉 Lees hier meer over de community voor mannen met een narcistische ouder.
